Έρευνα για την σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία

ΤΡΙΑ ΠΟΥΛΑΚΙΑ ΚΑΘΟΝΤΑΙ

Τρία πουλάκια κάθονται, όχι μόνο για
τα παιδιά που δεν ξέρουν τα βασικά για
το σώμα τους ή το σώμα του άλλου φύλου.
Τρία πουλάκια κάθονται και για το Υπουργείο Παιδείας που, 40 χρόνια τώρα, φρόντισε να χάσουν οι μαθητές
το μόνο μάθημα απ' το οποίο
δεν θα κάνανε ποτέ κοπάνα..

Πριν τρία χρόνια τα σχολικά βιβλία του σεξ είχαν ετοιμαστεί.
«Μάθημα 1ον: Σ' αγαπώ» ήταν ο τίτλος της Κυριακάτικης, «πορνική θύελλα που μαστιγώνει τα παιδιά μας» έγραψε η Ελεύθερη Ώρα. Σημασία έχει ότι για μια ακόμη φορά η Πολιτεία το μετάνιωσε...

ΖΗΣΗΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ (Πρόεδρος του Ελληνικού Σεξολογικού Ινστιτούτου)

Kύριε Παπαθανασίου, πότε θα μπει επιτέλους η Σεξουαλική Αγωγή στα σχολεία;
Το ίδιο αναρωτιέμαι κι εγώ. Είναι μια ιστορία πολύ παλιά. Αρκεί να σας πω ότι το 1964 ο Ευάγγελος Παπανούτσος (τότε Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Παιδείας) είχε δηλώσει ότι: «Η Σεξουαλική Αγωγή μπαίνει άμεσα στα ελληνικά σχολεία».
40 χρόνια πριν;! Και τι έγινε από τότε;
Πολύ λίγα πράγματα!
Στην Ευρώπη υπάρχει τέτοιο μάθημα;
Ναι, σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες οι μαθητές διδάσκονται τη Σεξουαλική Αγωγή με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.
Και στην Ελλάδα γιατί αργεί τόσο αυτή η «σύγκλιση»;
Τι να σας πω, βρε παιδιά; Εμείς είχαμε γράψει ένα βιβλίο για τη Σεξουαλική Αγωγή πριν 3 χρόνια. Τα βιβλία αυτά παραδόθηκαν στις αρχές του 2002 με cd-rom και slides και ήταν έτοιμα να μπουν στο σχολικό πρόγραμμα. Ε, δεν φτάσανε ποτέ στα σχολεία.
Γιατί;
Δεν ξέρω. Το Υπουργείο Παιδείας δεν απάντησε ποτέ και ο πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου μας είπε: «Δεν μπορώ να σας πω»!
Τι πιστεύετε ότι συνέβη;
Νομίζω ότι τα βιβλία αυτά έπεσαν θύματα εξωγενών παρεμβάσεων...
Συμφερόντων δηλαδή;
Ενδεχομένως ναι, τουλάχιστον αυτό υπονοούσαν τα όσα κυκλοφόρησαν εκείνο τον καιρό...
Μήπως τα βιβλία κόπηκαν και λόγω Εκκλησίας;
Κάποια στιγμή ο υπεύθυνος Αγωγής Υγείας του Υπουργείου Παιδείας είχε πει ότι «ενδεχομένως τα βιβλία να μην έφτασαν στα σχολεία λόγω Εκκλησίας», πράγμα το οποίο βιάστηκε τότε να διαψεύσει ο Υπουργός Παιδείας. Είναι σίγουρο ότι η Εκκλησία είδε αρνητικά αυτή την προσπάθεια, χωρίς να γνωρίζω αν παρενέβη κιόλας στη διανομή των βιβλίων.
Ο Αρχιεπίσκοπος, στη συνέντευξη που του είχαμε πάρει, μας είχε πει ότι ο αυνανισμός και το προγαμιαίο σεξ είναι αμαρτία.
Κι όχι μόνο! Η Εκκλησία θεωρεί ακόμα και την αντισύλληψη αμαρτία!
Σοβαρά;
Σοβαρότατα. Έχω βρεθεί σε πολύ δύσκολη θέση όσες φορές χρειάστηκε να μιλήσω δημόσια με εκπροσώπους της Εκκλησίας.
Μα με ποια λογική το λένε αυτό;
Δεν υπάρχει λογική. Η Ένωση Κληρικών Ελλάδος έφτασε, μάλιστα, στο σημείο να αφορίσει τα βιβλία της Σεξουαλικής Αγωγής!
Η ελληνική κοινωνία είναι γενικά συντηρητική;
Η ελληνική κοινωνία έχει ακόμα πολλά ταμπού.
(πετάγεται η Κατερίνα) Δεν είναι άδικο που όταν μια κοπέλα τα φτιάχνει με πολλά αγόρια τη λένε «εύκολη», ενώ όταν ένα αγόρι τα φτιάχνει με πολλά κορίτσια τον λένε «μάγκα»;
Ναι, οι γονείς στην Ελλάδα έχουν μια τελείως διαφορετική αντίληψη για το αγόρι και για το κορίτσι. Το κορίτσι δεν πρέπει να κάνει πολλές σχέσεις για να αποδείξει ότι είναι ηθική. Αντίθετα, το αγόρι θα πρέπει όσο το δυνατόν νωρίτερα να κάνει σεξ για να αποδείξει στους γονείς ότι δεν είναι ομοφυλόφιλος. Ο μεγαλύτερος εφιάλτης του μέσου Έλληνα είναι να βγει ο γιος του ομοφυλόφιλος!
Τα παιδιά σήμερα έχουν προκαταλήψεις;
Γενικά όχι. Αλλά έχω διαπιστώσει ότι το νεανικό μυαλό απασχολείται επί πολύ χρόνο καθημερινά γύρω από τα σεξουαλικά θέματα και χάνει έτσι χρόνο από τις σπουδές του. Αν υπήρχε το μάθημα της Σεξουαλικής Αγωγής, πολλά παιδιά θα έλυναν τις απορίες και τους φόβους τους και θα ήταν πιο αφοσιωμένα στην προετοιμασία τους για τις Πανελλήνιες.
Μπράβο! Έτσι θα συμπαθήσουν τη Σεξουαλική Αγωγή και οι γονείς μας!
Όντως, είναι ένα καλό κίνητρο για τους γονείς.
Από ποια ηλικία θα ξεκινούσατε εσείς το μάθημα της Σεξουαλικής Αγωγής στα σχολεία;
Η δική μας πρόταση ήταν να ξεκινήσουμε απ' το Λύκειο.
Πρώτη Λυκείου;
Από οποιαδήποτε τάξη, αρκεί να προλαβαίναμε τις ασθένειες και τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες.
Θα ξέρετε πάντως ότι τα παιδιά σήμερα μαθαίνουν το σεξ στην... πράξη.
Το σεξ, όμως, δεν είναι μόνο εμπειρία. Είναι και μάθηση. Θα έλεγα ότι, μέχρι ενός σημείου, το σεξ μαθαίνεται όπως μία ξένη γλώσσα.
Thank you, mr. Papathanasiou

ΘΑΝΟΣ ΑΣΚΗΤΗΣ (Σεξολόγος)
Eσείς, κύριε Ασκητή, καταθέσατε μια πρόταση στο Υπουργείο Παιδείας το 2003 για το μάθημα της Σεξουαλικής Αγωγής;
Ναι. Υπήρχε επί Ευθυμίου ένα πρόγραμμα επιδοτούμενο από την ευρωπαϊκή κοινότητα, που περιλάμβανε συνολικά 9 θεματικές υγείας. Η μία ήταν η Σεξουαλική Αγωγή.
Τι έγινε αυτό το πρόγραμμα;
Πάγωσε. Δεν ξέρω το γιατί. Πάντως οικονομικό το πρόβλημα δεν ήταν. Όλο το πακέτο των 9 θεματικών θα κόστιζε γύρω στα 500 εκατομμύρια δραχμές. Δεν ήταν πολλά.
Γιατί λέτε ότι ναυαγεί τόσα χρόνια κάθε προσπάθεια εισαγωγής της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία;
Νομίζω ότι δεν την θεωρούν τόσο αναγκαία. Υπάρχει μια αντίληψη ότι η σεξουαλικότητα είναι μια αυτόνομη συμπεριφορά που δεν χρειάζεται να την εκπαιδεύσεις.
Μήπως είναι τα ταμπού της ελληνικής κοινωνίας;
Είναι όλα μαζί. Είδα ανθρώπους πολύ ενθουσιασμένους, αλλά είδα και ανθρώπους πολύ συντηρητικούς και πολύ κλειδωμένους.
Η Εκκλησία πιστεύετε ότι πρέπει να έχει λόγο σε ένα μάθημα σεξουαλικής αγωγής;
Όλοι πρέπει να έχουμε λόγο σε ένα καινούριο βιβλίο. Γιατί δεν είναι ούτε πονηρό βιβλίο, ούτε ανατρεπτικό, όταν μιλάει για τη συντροφικότητα, την αγάπη, τη ζωή την ίδια… Αλίμονο αν η Εκκλησία που υποστηρίζει ότι η ζωή είναι η συνέχειά μας, δεν το στηρίξει.
Πώς μπορεί να το στηρίξει όταν η θέση της είναι ότι το προγαμιαίο σεξ είναι αμαρτία, ότι ο αυνανισμός είναι αμαρτία, το να πας με πόρνη είναι αμαρτία…
Μα μπορεί η Εκκλησία να κρατάει αυτό το δόγμα τόσο απόλυτα; Μπορεί να αρνηθεί την ύπαρξη σεξουαλικής ζωής στην εφηβεία ή τον αυνανισμό ως μία φυσιολογική βιολογική λειτουργία;
Τα θεωρεί όμως αμαρτία.
Εντάξει. Αν μείνει σ' αυτό όμως θα χάσει την επαφή με την πραγματική εικόνα της ζωής του ανθρώπου. Ένα μάθημα Σεξουαλικής Αγωγής δε σημαίνει ότι θα φτιάξει πιο σεξουαλικούς ανθρώπους. Όταν σήμερα οι αριθμοί είναι αριθμοί ντροπής, όταν 1 στα 4 κορίτσια οδηγείται στην έκτρωση, όταν οι ηπατίτιδες φορτώνουν σε νούμερα και η άγνοια και ο φόβος δημιουργούν προβλήματα στην ενήλικη περίοδο της ζωής, δεν πρέπει να προβληματιστούν αυτοί οι άνθρωποι που αντιδρούν στη Σεξουαλική Αγωγή; Αυτή τη στιγμή όλη η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει βάλει το μάθημα της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία.
Σε εμάς το βλέπετε να γίνεται σύντομα;
Δεν το ξέρω. Ό,τι και αν σας πω θα 'ναι υπόθεση ή επιθυμία μου. Σκέφτομαι, όμως, μέσα στον Οκτώβρη να κάνω μια πρόταση, να τους πω «Ρε παιδιά, τι γίνεται με αυτήν την ιστορία; Πού την έχετε πάει; Σας ενδιαφέρει; Δεν σας ενδιαφέρει; Τι κάνετε;»
¶μα σας απαντήσουν, σφυρίξτε μας...

Mακαριώτατε, να σας κάνουμε ένα είδος εξομολόγησης;
Βεβαίως.
Εγώ είμαι 17 χρονών, έχω μια κοπέλα και φιλιόμαστε. Αμαρτάνω;
Κοίταξε... Πρέπει να προσδιορίσουμε αυτή τη σχέση.
Την αγαπάω.
(…) Ο έρωτας είναι βαλμένος μέσα στον άνθρωπο από τον ίδιο το Θεό. Αλίμονο όμως αν ο έρωτας δεν ξεκινάει από την ψυχή.
Και ο δικός μου έρωτας από την ψυχή μου ξεκινάει.
Ναι, ναι, έτσι λένε όλοι...
Μα υποτιμάτε το αίσθημά μου!
Δεν θέλω να σε θίξω, αλλά η πείρα μου με έχει διδάξει ότι, τις περισσότερες φορές, άλλα λέμε για τον έρωτα και άλλα αποδεικνύονται στη συνέχεια. Απόδειξις είναι ότι αν σου συμβεί το παραμικρό στη σχέση αυτή, είσαι έτοιμος να την τινάξεις στον αέρα.
Όχι δα!
Εσύ μπορεί να αποτελείς εξαίρεση. Ποιο είναι το μικρό σου;
Κώστας.
Κωστάκη, μπορεί να αποτελείς εξαίρεση. Στα περισσότερα παιδιά όμως, ξεκινάει από μια επιθυμία να δοκιμάσουν την ηδονή. Είναι ελεύθερα να το κάνουν, αλλά εγώ πρέπει να σας πω την αλήθεια, όπως μου τη λέει ο Απόστολος Παύλος.
Και ο Απόστολος Παύλος μιλάει για αμαρτία;
Μιλάει για πορνεία! Μπορεί να ακούγεται βαριά σήμερα αυτή η λέξη – πορνεία σήμερα σημαίνει ότι πας σε μια γυναίκα, πληρώνεις, ικανοποιείσαι και φεύγεις - αλλά όταν σε μία σχέση δεν υπάρχει το πνευματικό στοιχείο, είναι πορνεία.
Μια που το αναφέρατε, Μακαριώτατε, εγώ έχω πάει με πόρνη. Έχω αμαρτήσει;
Α ναι, παιδί μου, εσύ έχεις αμαρτήσει. Έχεις αμαρτήσει, διότι το λέει σαφώς το Ευαγγέλιο. Πρέπει να τακτοποιηθείς με το Θεό. Έχεις κάνει κάτι που δεν εγκρίνει.
Παρ' όλο που η επίσκεψη στην πόρνη, μου έλυσε κάποιες απορίες και μου έδιωξε κάποιες φοβίες;
Δεν ξέρω τι σου έκανε. Σε άλλους δημιούργησε προβλήματα μια τέτοια σχέση. Το θέμα είναι αν θέλουμε να ευθυγραμμίσουμε τη ζωή μας με αυτά που λέει ο Θεός ή αν θέλουμε να ζήσουμε αυτόνομα.
Εγώ, Μακαριώτατε, είμαι 15 χρονών και μερικές φορές αυνανίζομαι. Κι εγώ έχω αμαρτήσει;
(μεγάλη παύση)... Κοίταξε... (χαμογελά αμήχανα) ...δεν θέλω να σου δώσω μια συγκεκριμένη απάντηση...
Γιατί;
(παύση) ...ναι, είναι αμαρτία... Η αγνότητα στον άνθρωπο -δηλαδή η αποχή από κάθε τι που μολύνει το σώμα και την ψυχή- είναι θέλημα Θεού, είναι επιταγή Θεού.
Μα γιατί λέτε ότι μολύνεται το σώμα;
Στάσου, στάσου! Πρώτον αυτό... Και δεύτερον, η αποχή και η αγνότητα είναι πράγματα εφικτά. ¶μα ο άνθρωπος τα θελήσει -θα δαγκώσει βέβαια το σίδερο- αλλά θα τα πετύχει.
Μα γιατί να ντρέπομαι για το σώμα μου;
Να μην ντρέπεσαι καθόλου!
Μα μου λέτε να συγκρατώ την ορμή του σώματος...
Συγκρατείται, πουλάκι μου, αυτή η ορμή, συγκρατείται. Απλώς δεν έχεις μάθει τη μέθοδο του πώς γίνεται αυτή η συγκράτησις (…) Να ρωτήσω, όμως, κι εγώ κάτι;
Βεβαίως.
Έχετε δοκιμάσει ποτέ να κάνετε αγώνα κατά του εαυτού σας; Έχετε πει ποτέ «δεν θα κάνω αυτό το πράγμα κι ας μου αρέσει»;

Επίσημη θέση απέναντι στο μάθημα της Σεξουαλικής Αγωγής η Εκκλησία δεν έχει πάρει. Ο ίδιος ο Χριστόδουλος έχει πει: «Δε θα έβλεπα αρνητικά το μάθημα, αλλά θέλει μεγάλη προσοχή, για να μη φτάσουμε στη σεξουαλική ασυδοσία». Περισσότερα μπορεί να καταλάβει κανείς από τη συνέντευξη που του πήραμε πριν δύο χρόνια.

Ναι. Εγώ, ας πούμε, θέλω να μπω στο Πανεπιστήμιο και διαβάζω πολύ. Απ' την άλλη, μου αρέσει και το μπάσκετ. Δεν πάω, λοιπόν, για μπάσκετ κάθε μέρα -που θα ήθελα- αλλά κάθε βδομάδα. Ούτε ασυδοσία, ούτε στέρηση. Δεν είναι κάτι ανάλογο με τα ερωτικά;Όχι, δεν είναι το ίδιο πράγμα. Εδώ πρόκειται για ένα σπορ. Θέλεις να παίξεις, να εκτονωθείς και ενδεχομένως να μπεις σε μια μεγαλύτερη ομάδα και να φτάσεις ψηλά.
Απλά μου αρέσει...
Σύμφωνοι. Και αν σου άρεσε το σπορ να κλέβεις τράπεζες;
Αυτό βλάπτει τους άλλους όμως!
Σύμφωνοι.
Ενώ το να φιλήσω ή να κάνω έρωτα με το κορίτσι μου, απ' τη στιγμή που κι εκείνη θέλει, ποιον βλάπτει;
(παύση)... Βλάπτει, βλάπτει!... Βλάπτει την ηθική υπόσταση του ανθρώπου (...). Από κει και πέρα, θέλω να τονίσω πόση σημασία έχει ένας πνευματικός αγώνας δικός σας εναντίον των πειρασμών και των κακών κλίσεων.
Μα γιατί είναι κακή η κλίση; Εγώ τόση ώρα αυτό δεν καταλαβαίνω.
Η κλίση αυτή καθ' αυτή δεν είναι κακή. Η κλίση είναι αρίστη! Γι' αυτό και ο μέγας πατήρ της Εκκλησίας, ο ιερός Χρυσόστομος, διακηρύσσει ότι οι άνθρωποι θα 'πρεπε να παντρεύονται στην ηλικία που είσαι εσύ τώρα και αισθάνεσαι αυτή την ορμή. Έτσι θα υπήρχε νόμιμη διέξοδος σ' αυτό το ένστικτο. Βέβαια οι συνθήκες της ζωής μας δεν σου επιτρέπουν εσένα κάτι τέτοιο, διότι δεν έχεις ακόμα «φτιαχτεί» οικονομικά.
Μα και ψυχολογικά δεν θα ήμουν έτοιμος να γίνω πατέρας.
Σύμφωνοι, αλλά αυτά είναι συνθήκες της εποχής. Πήγαινε, στην Αφρική να δεις ότι εκεί οι άνθρωποι παντρεύονται 12 χρονών. Πήγαινε στους τσιγγάνους στην Ελλάδα να δεις ότι εκεί παντρεύονται 15 χρονών. Κατ' εμέ είναι άωρη αυτή η ηλικία, αλλά θέλω να σου αποδείξω ότι η κοινωνία και όχι η φύσις καθορίζει ενίοτε τις επιλογές μας.
Δηλαδή, εγώ για να κάνω έρωτα, πρέπει να παντρευτώ την κοπέλα μου;
Δεν μπορείς να την παντρευτείς, γιατί δεν μπορείς να τη ζήσεις. Και τι κάνεις λοιπόν; Με τη συναίνεση της κοπέλας, χρησιμοποιείτε το ένστικτο το οποίο είναι δοσμένο από τον Θεό για έναν ορισμένο σκοπό, πετάτε απ' έξω το σκοπό (διότι λαμβάνετε τις προφυλάξεις σας) και κρατάτε το ηδονικό στοιχείο... Κάνετε δηλαδή αυτό που θέλετε, αλλά το θέμα δεν είναι να κάνετε αυτό που θέλετε.
Μα άμα το νιώθεις μέσα σου, γιατί είναι αμαρτία;
Το αίσθημα δεν είναι αμαρτία. Μπορείς να έχεις έναν συναισθηματικό δεσμό με μια κοπέλα, να κάνετε παρέα και να της εμπιστεύεσαι τις μύχιες σκέψεις σου.
Μα θέλω και να της εκφράσω την αγάπη μου με το φιλί, με το χάδι, με το σώμα μου όλο!
Το «έσονται οι δύο εις σάρκαν μίαν» που λέει το Ευαγγέλιο, είναι ευλογημένο από το Θεό και πρόκειται για υπέροχη έξαρση του ανθρώπινου συναισθήματος. Όπως σας είπα όμως, τελεί υπό ορισμένες προϋποθέσεις... Μπορεί να μη σας αρέσουν, αλλά ο Θεός και η εκκλησία λένε τα πράγματα που σας λέω εγώ.
Δεν είναι ότι δε μας αρέσουν. Είναι ότι δε μας πείθουν.
Ε εντάξει, ...δηλαδή τι άλλο θέλετε; Να σας κατεβάσω το Θεό τον ίδιο για να σας τα πει;
...Αν μπορείτε, ναι! (γέλια)
Σας λέω τι λέει ο Απόστολος Παύλος...

(περιοδικό Schoolήκι, Μάιος 2002)